Tuberculose

Shared note

Tuberculose

Wordt ook genoemd: Tering, Ftisis, Vliegende Tering. Tuberculose, afgekort met TBC, of zelfs TB is een vooral vroeger zeer gevreesde infectieziekte die wordt veroorzaakt door Mycobacterium tuberculosis. Op 24 maart 1882 maakte Robert Koch bekend dat hij deze bacterie had ontdekt. In 1905 heeft hij hiervoor de Nobelprijs ontvangen. 24 maart is wereldtuberculosedag. Tuberculose heet in de volksmond ook wel tering of de "witte pest" (Engels: "The White Plague"). Ook Mycobacterium bovis en enige andere soorten kunnen mensen ziek maken. Mycobacteriën zijn bepaalde typen bacteriën, vaak aangeduid als zuurvaste staven. Tuberculose bij de mens die niet door M. tuberculosis wordt veroorzaakt wordt 'atypische TB' genoemd. Oudere benamingen zijn 'tering' en zelfs (bij snel verlopende gevallen) 'vliegende tering'. Ook het eufemisme 'pleuritis' (een woord dat eigenlijk longvliesontsteking, door welke oorzaak dan ook, betekent) werd wel eens gebruikt. Enige decennia geleden (voor W.O. II) had TBC een status die alleen vergelijkbaar is met de behandeling van aids van enige jaren geleden: een vaak fataal verlopende, nauwelijks behandelbare ziekte. De behandeling bestond uit rust en kuren in centra met 'gezonde lucht', op de Veluwe of in het hooggebergte (b.v. Davos. Het boek "De Toverberg" van Thomas Mann gaat over het leven in het TB-sanatorium Davos begin 20e eeuw.

Besmetting: TBC is vooral een longziekte. In principe kunnen alle organen door de tbc-bacterie worden aangetast, maar de meest bekende vorm is de longtuberculose, in het Westen goed voor ongeveer 65% van de patiënten. In bijvoorbeeld Aziatische landen wordt relatief meer tuberculose in andere organen gevonden, zoals lymfkliertuberculose. Vooral patiënten met zogenaamde 'open TBC' (met aan de lucht open haarden in de longen) kunnen door hoesten, zingen of praten de bacterie verspreiden. Tegenwoordig (2004) zijn er nog steeds ongeveer 1500 TBC-patiënten per jaar in Nederland, bijna de helft hiervan wordt gevonden in de 4 grote steden. Iets minder dan 2/3 van de Nederlandse patiënten is van buitenlandse afkomst. Dit is niet vreemd aangezien TBC vooral buiten de Westerse landen voorkomt en toeneemt. Van de ca. 10 miljoen tbc-patiënten wereldwijd sterven er jaarlijks ca. 2-3 miljoen. Dit zijn ca. 6.000 tuberculose-doden per dag. Ongeveer 1/3 van de wereldbevolking is besmet met TBC-bacteriën, deze mensen zijn daar niet ziek van. 100 jaar geleden werd eigenlijk iedereen er uiteindelijk mee besmet, maar de meeste mensen genazen van de eerste besmetting zonder er zelf merkbaar ziek van te zijn geworden en waren daarna door hun immuniteit ertegen beschermd. Wel hadden ze vaak in hun longen of elders nog diep ingekapselde levende TBC-bacteriën die bij een ernstige vermindering van de weerstand nog wel eens gere-activeerd konden worden. Veel Nederlandse koeien waren vroeger besmet met TBC, en besmetten mensen die van de melk dronken met darmtuberculose. Een belangrijke stap in de Nederlandse tuberculosebestrijding is dan ook geweest het invoeren van de gepasteuriseerde melk en het TBC-vrijmaken van de veestapel (deels door de besmette koeien naar het buitenland te verkopen).

Vaccinatie: Vaccinatie met BCG-vaccin beschermt tegen de ernstige gevolgen van een besmetting met de TBC-bacterie. Deze vaccinatie is niet opgenomen in het Nederlandse Rijksvaccinatieprogramma. Hij wordt alleen aangeboden aan personen die een verhoogd risico lopen op het krijgen van de ziekte, bijvoorbeeld aan personen die vaak of lang naar een land gaan waar tbc veel voorkomt. Een nadeel van vaccinatie is dat de mantouxtest minder specifiek wordt om TBC aan te tonen. Vroeger werd gedacht dat de mantouxtest niet meer bruikbaar zou zijn na BCG vaccinatie, dit is echter in de praktijk meestal niet het geval. Vaak wordt de Mantouxtest negatief na verloop van tijd of reageert hij nog maar een klein beetje. De Mantouxuitslag van kinderen die voor hun 1e levensjaar worden gevaccineerd, mag worden geïnterpreteerd alsof ze niet gevaccineerd zijn. In veel landen (behalve Nederland) wordt bij de interpretatie van de Mantouxtest geen rekening gehouden met een eventuele BCG vaccinatie. Bij herhaalde Mantouxtesten kan boosting optreden bij eerder BCG gevaccineerden of bij mensen die lang geleden een keer zijn besmet. Dit kan worden verward met een recente infectie met tuberculose bacteriën.

Mythologie, opera en literatuur: In de tijd dat de oorzaak van TBC niet bekend was, werd het beschouwd als een lot, dat vooral gevoelige en kunstzinnige mensen kon treffen, die dan vaak op jonge leeftijd onder tragische omstandigheden uit hun kring werden weggerukt. Voorbeelden hiervan zijn onder meer Franz Kafka, George Orwell, alle vijf gezusters Brontë, Albert Camus (leed aan TB maar overleed bij een auto-ongeval) en Igor Stravinsky. O.a. de opera's La Bohème (Puccini) en La Traviata (Verdi) gaan over dergelijke tragische gevallen van 'de tering'. Ook George Bernard Shaw heeft er een toneelstuk over geschreven, The doctor's dilemma. De opera's zijn gebaseerd op de boeken "Scènes de la vie de bohème" van Henri Murger en "La dame aux camélias" van Alexandre Dumas fils.

Last change March 2, 201414:20:40

Given names Surname Sosa Birth Place Death Age Place Last change
Rudolphus Dreszler
Rudolfus Dreszler
Rezsö Drexler
Rudolf Dreszler
March 31, 1867
153 Kecskemét, Bács-Kiskun, Hongarije
1 Thursday, June 18, 2020 4:46 PM
János Márton Kúndek
János Kúndek
February 1, 1896
124 Józsefváros, Boedapest, Hongarije
1 September 25, 1942
77 46 Kőbánya-Kertváros, Kőbánya, Boedapest, Hongarije
Thursday, January 24, 2019 9:17 AM
Hendrik Ekels
Hendrik Eekels
1753
267 1 February 27, 1799
221 46 's-Hertogenbosch, 's-Hertogenbosch, Noord-Brabant, Nederland
Monday, October 31, 2016 5:47 PM
Alajos Béla Drexler
Alajos Béla Dreszler
February 18, 1915
105 Józsefváros, Boedapest, Hongarije
0 September 5, 1934
85 19 's-Gravenhage, 's-Gravenhage, Zuid-Holland, Nederland
Sunday, May 31, 2015 8:46 PM
Maria Catharina Bernardina op 't Eijnde
December 23, 1866
153 Arnhem, Arnhem, Gelderland, Nederland
0 November 7, 1890
129 23 Amsterdam, Amsterdam, Noord-Holland, Nederland
Friday, May 20, 2016 3:25 PM
Josina Pannekoek
1683
337 's-Gravenhage, 's-Gravenhage, Zuid-Holland, Nederland
8 July 26, 1757
262 74 's-Gravenhage, 's-Gravenhage, Zuid-Holland, Nederland
Thursday, July 31, 2014 6:08 PM
Johanna van der Hagen
1723
297 's-Gravenhage, 's-Gravenhage, Zuid-Holland, Nederland
0 1780
240 57 's-Gravenhage, 's-Gravenhage, Zuid-Holland, Nederland
Thursday, July 31, 2014 6:18 PM
Given names Surname Age Given names Surname Age Marriage Place Last change
Media objects
Media Title Individuals Families Sources Last change
Sources
Title Abbreviation Author Publication Individuals Families Media objects Shared notes Last change
Sources
Title Individuals Families Media objects Sources Last change